Từ cổ chí kim, ý nghĩa hình ảnh tứ linh trong phong thủy tượng trưng của các nguyên tố tạo nên trời đất. Long, Lân, Quy, Phụng như một khối thống nhất, đại diện cho nhiều quyền năng, sức mạnh và sự vĩnh cửu cho vạn sự. Ngày nay, tứ linh đã xuất hiện trong nhiều không gian và nhà cửa cũng không ngoại lệ. Theo quan niệm dân gian, tứ linh gồm bốn loài linh vật: Long, Lân, Quy, Phụng.

Đây là bắt nguồn của bốn linh thần theo thứ tự: Thanh Long, Bạch Hổ, Huyền Vũ và Chu Tước. Trong trời đất, mỗi loài linh vật mang một nguyên tố để kết hợp tạo nên vũ trụ ( Lửa, Đất, Nước và Gió).

Hình ảnh Long lân trong phong thủy
Hình ảnh Long lân trong phong thủy

I. Hình ảnh tứ linh trong phong thủy

1. Quyền lực đứng đầu – Long

Long (Rồng) được xem như một sinh vật linh thiêng trong truyền thuyết. Hiện thân của Rồng được tổng hợp từ những tinh hoa và ưu điểm trên cơ thể của hổ, sư tử, hươu,chim ưng, cá chép, lạc đà. Thời xa xưa, Rồng đã xuất hiện trong giai thoại Con Rồng- Cháu Tiên, điều khiển mây, mưa của người Việt, đại diện cho bậc vua chúa, đế vương. Trong nhiều điển tích để lại, con Rồng thường xuất hiện ở nơi tôn quý, linh thiêng. Hình ảnh của Rồng đại diện cho quyền lực, sự cao quý, sức mạnh trường tồn và bất diệt.

2. Khai tâm sáng trí – Lân

Lân/ Kỳ Lân là loài vật được miêu tả có đầu nửa rồng, nửa thú, thường có sừng của Nai, tai Chó, trán Lạc Đà, mắt Quỷ, mũi Sư Tử, miệng rộng, có thân Ngựa, chân Hươu, đuôi Bò. Thếnhưng, dân gian cho rằng, Lân là con vật hiền lành, chỉ ăn cỏ và không ăn thịt, không uống nước bẩn cũng như không làm hại những con vật khác. Đây là linh vật được mệnh danh là Nhân thú. Kỳ Lân là biểu trưng của trí tuệ, may mắn, thái bình và thịnh vượng. Người xưa cho rằng, nơi nào có Lân xuất hiện là điềm báo lành, hóa giải hung khí, mang đến tài lộc và phú quý.

3. Hưng thịnh và đức độ – Quy

Hẳn là chúng ta sẽ không xa lạ với thần Kim Quy trong truyền thuyết thời An Dương Vương hay hình ảnh Rùa trong tư cách đội bia ở chùa Linh Ứng, Thanh Hóa từ năm 1126. Rùa là con vật hiền lành, điềm đạm và có tuổi thọ cao. Tập tính của Rùa luôn từ tốn và không ăn nhiều, biểu hiện cho sự thoát tục và thanh tịnh. Với thân hình là bụng phẳng – đại diện cho đất và mai khum- đại diện cho bầu trời. Rùa trở thành sự kết hợp giữa âm và dương, hài hòa đất trời, hạnh phúc và phát triển. Những hình ảnh trong tư cách rùa đội bia hay đội hạc, rùa đều thể hiện sự chịu đựng, đức độ và kiên nhẫn. Rùa là linh vật xuất hiện ở vùng đất thanh tịnh của Phật, giúp mọi việc an yên, chiêu tài hóa sát, trấn trạch và trường tồn.

Hình ảnh kim quy phong thủy
Hình ảnh kim quy phong thủy

4. Loài chim của đức hạnh và cao quý – Phụng

Phụng/ Phượng Hoàng là loài chim được nhắc đến nhiều trong truyền thuyết, chỉ xuất hiện ở những nơi xa xôi và cao quí, không dễ dàng để gặp được. Chim Phụng được miêu tả có mỏ Diều Hâu dài, tóc Trĩ, vẫy cá Chép, móng chim Ưng và bộ đuôi dài thướt tha của chim Công. Mỗi khi loài chim này bay hay múa đều rất uyển chuyển, tương tự như hoạt động trong vũ trụ- hòa thuận và hạnh phúc. Nếu ví Rồng như một đại diện cho sức mạnh và uy quyền của vua chúa, thì Phụng lại là linh vật biểu tượng cho người phụ nữ- đức hạnh,công lí, xứng đáng tựa bậc mẫu nghi thiên hạ.

Hình ảnh phượng hoàng trong phong thủy
Hình ảnh phượng hoàng trong phong thủy

II. Ý nghĩa hình ảnh tứ linh trong thiết kế nội thất và trang trí nhà cửa

Ngày nay, chúng ta không khó để bắt gặp hình ảnh của Long, Lân, Quy, Phụng trong một số không gian phòng khách, phòng làm việc hay phòng thờ cúng của mỗi ngôi nhà. Điều mà gia chủ muốn đem đến không chỉ là tạo cảnh sắc cho căn phòng mà còn muốn hài hòa và thịnh vượng trong phong thủy cho cả gia đình. Gia chủ có khá nhiều sự lựa chọn từ nội thất bàn ghế, tủ thờ, đồng hồ hay những vật phẩm mang hình dáng tứ linh như tranh, chậu sứ, tượng đá, tượng gỗ,….Hầu như tất cả các vật phẩm đều mang giá trị cao bởi điêu khắc tinh xảo và kì công. Hình ảnh tứ linh trong cách bày trí nội thất và nhà cửa thể hiện ý nghĩa phong thủy cao bởi tùy thuộc vào tuổi tác, hướng nhà và mục đích phong thủy của chủ nhà.

Những sản phẩm nội thất và vật phẩm tứ linh mang khá nhiều hơi hướng tâm linh và phong thủy. Tứ linh là một thể nhất thống, không tách rời, biểu trưng cho sự toàn vẹn, nguy nga và tráng lệ và ngôi nhà. Việc đặt đúng vị trí phong thủy là yếu tố quan trọng giúp hình ảnh tứ linh không chỉ thể hiện sự cao sang, quyền quý mà còn tạo nên hưng thịnh, đại cát, đại lợi, bình an cho cả gia đình. Hình ảnh tứ linh đang dần hiện diện phổ biến trong nội thất và trang trí nhà cửa trong từng ngôi nhà từ căn hộ đến biệt thự do những ý nghĩa phong thủy mà nó mang lại. Từ những vật phẩm nhỏ để trang trí cho đến những bộ bàn ghế, tủ thờ đều đem đến giá trị vật chất và cả giá trị tinh thần, tạo phúc khí, may mắn và bình an.